พระกำแพงซุ้มกอ พิมพ์กลาง เนื้อดิน กรุวัดพิกุล ลานทุ่งเศรษฐี จ.กำแพงเพชร

ประวัติการสร้างและแหล่งค้นพบ
- ยุคสมัย สร้างขึ้นเมื่อประมาณ 700-800 ปีที่แล้ว ในยุคที่เมืองกำแพงเพชรเป็นเมืองลูกหลวงสำคัญ (เมืองชากังราว) โดยสืบทอดศิลปะและศาสนามาจากสุโขทัย
- ผู้สร้าง พระมหาธรรมราชาลิไทย ทรงสร้างเพื่อสืบทอดพระพุทธศาสนาและบรรจุไว้ตามกรุเจดีย์ต่าง ๆ เช่น วัดพระบรมธาตุ, วัดพิกุล, วัดฤาษี และบริเวณลานทุ่งเศรษฐี
- การแตกกรุ มีการค้นพบหลักฐานชัดเจนจากจารึกแผ่นลานเงินในกรุวัดบรมธาตุ นครชุม เมื่อคราวแตกกรุใหญ่ และใน พ.ศ. 2392 สมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พรหมรังสี) ได้ขึ้นมาเยี่ยมญาติและศึกษาจารึกนี้ พร้อมทั้งนำพระพิมพ์ซุ้มกอส่วนหนึ่งกลับไป

ลักษณะทางพุทธศิลป์และมวลสาร
- พิมพ์ทรง พระซุ้มกอ พิมพ์กลาง มีลักษณะรูปทรงโค้งมนคล้ายตัว "ก" ไก่ โดยจะมีสัดส่วนย่อส่วนลงมาจากพิมพ์ใหญ่ (พิมพ์ใหญ่จะมีลวดลายกนกที่เด่นชัดกว่า) พระพักตร์เป็นศิลปะสุโขทัยอย่างชัดเจน
- มวลสาร นิยมสร้างด้วยเนื้อดินผสมว่านและเกสรดอกไม้ ซึ่งเป็นเอกลักษณ์ที่พบได้เฉพาะในเมืองกำแพงเพชร (เนื้อว่านล้วน, เนื้อชินเงิน ก็พบได้แต่หาได้ยากกว่ามาก) นอกจากนี้ด้านหลังองค์พระมักจะปรากฏรอยกาบหมากหรือรอยนิ้วมือจากการกดพิมพ์

แร่ดอกมะขาม เป็นคำในวงการพระเครื่องที่ใช้เรียกเม็ดแร่หรือจุดสีแดงอมชมพูขนาดเล็กที่มักพบบนเนื้อของพระเครื่องเนื้อดิน โดยเฉพาะพระตระกูลกำแพงเพชร เช่น พระซุ้มกอ แร่นี้แท้จริงแล้วคือ แร่เหล็กชนิดหนึ่ง (คล้ายเม็ดลูกรังหรือแร่ศิลาแลง) ที่ถูกบดละเอียดผสมลงไปในเนื้อพระ เมื่อเวลาผ่านไปนานนับร้อยปี แร่ดังกล่าวจะทำปฏิกิริยากับความชื้นและน้ำว่านในองค์พระ ทำให้เกิดการละลายตัวและกระจายคราบสีแดงอมชมพูออกมา ลักษณะคล้ายกับสีของกลีบดอกมะขาม ทำให้เซียนพระเรียกจุดสีแดงเหล่านี้ว่า "แร่ดอกมะขาม" ซึ่งถือเป็นเอกลักษณ์และจุดสำคัญในการพิจารณาความเก่าและแท้ของพระเครื่อง ในทางความเชื่อสายพุทธคุณเชื่อว่าแร่นี้ช่วยเสริมด้านมหาอุด คงกระพันชาตรี แคล้วคลาดปลอดภัย และเสริมเสน่ห์เมตตามหานิยม

พระกำแพงซุ้มกอ พิมพ์กลาง เป็นหนึ่งในสุดยอดพระเครื่องเบญจภาคีจาก จังหวัดกำแพงเพชร สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นในสมัยสุโขทัย (ราวพุทธศตวรรษที่ 19) โดย พระมหาธรรมราชาลิไทย บรรจุไว้ในกรุวัดบรมธาตุ นครชุม มีพุทธคุณด้านโชคลาภ เป็นตำนานอมตะแห่งคำว่า "มีกูไว้แล้วไม่จน"อานุภาพและพุทธคุณเด่น
- โชคลาภและความร่ำรวย: ตามตำนานผู้ที่ครอบครองจะทำมาค้าขึ้น ดึงดูดความมั่งคั่ง ไร้ความยากจน
- เมตตามหานิยม: เป็นที่รักใคร่ของผู้คนรอบข้าง ผู้ใหญ่เมตตา เจรจาค้าขายหรือติดต่อธุรกิจราบรื่น
- แคล้วคลาดปลอดภัย: คุ้มครองป้องกันภัยจากอันตรายทั้งปวง

ประสบการณ์และอภินิหารเล่าขาน
- พุทธคุณ "มีกูแล้วไม่จน"เป็นคำจารึกบนแผ่นลานเงินที่พบในกรุ ผู้ที่บูชาพระซุ้มกอต่างเชื่อกันว่า บันดาลความร่ำรวย ทำมาค้าขึ้น ขจัดความยากจน และช่วยให้ผ่านพ้นวิกฤตการเงินได้อย่างปาฏิหาริย์
- มหาอุดและคงกระพันชาตรี มีเรื่องเล่าของนักเลงรุ่นเก่าในเมืองกำแพงเพชรหรือผู้ที่พกพาติดตัว ประสบเหตุการณ์ถูกทำร้ายด้วยอาวุธปืนหรือมีด แต่คมอาวุธไม่สามารถทำอันตรายให้เลือดตกยางออกได้ หรือยิงไม่ออก แคล้วคลาดปลอดภัยจากภยันตรายมานับไม่ถ้วน
- เมตตามหานิยม เด่นในเรื่องผู้คนรักใคร่ เจ้านายเมตตา ทำให้อยู่รอดปลอดภัยในทุกสถานการณ์ เป็นที่เกรงขามของผู้คิดร้าย